Editorea: Aranzadi ZEko Herpetologia Saila
Tanta bat erori da zerutik, eta urmaelean hartuko du atseden. Tantaka-tantaka beteko da putzua urez, eta ur horrek sortuko du ekosistema bat berezia dena, berdinik ez duena: urmaela. Aranzadi Zientzia Elkarteak urteak daramatza tamaina txikiko putzuak, mikrohezeguneak, sortzen. Sarri, auzolanean edota erakundeekin eta enpresekin elkarlanean. Izan ere, klima aldaketaren aurrean, urmaelak mehatxupean daude; baina era berean, urmaelak sortzea da klima aldaketari eta biodibertsitate galerari aurre egiteko modu bat.
2026-02-09. Zaldibiako Lardizabal eskolan, ikastetxeko hezkuntza curriculumean dute txertatuta urmaelaren erabilera didaktikoa. Baina zer egiten dute eta zer ikasten duteikasleek putzuan? Bertatik bertara ezagutzeko aukera izan dugu.
34:00-40:30 minutu tartean
Euskal Herriko anfibio espezie gehienak udaberri udaran ugaltzen dira, baina bada salbuespen bat, baso-igel gorria. Espezie hau udazken-neguan ugaltzen da. Anima zaitez erronkan parte hartzera, Hiru galdera hauek erantzunez.
Behatu al dituzue baso-igel gorriaren erruteak zuen eskolako urmaelean?
Noiz behatu zenuten lehen errutea?
Zenbat errute zenbatu dituzue urmaelean?
Informazio osagarria lotura honetan aurki dezakezue.
Eskoletako Urmaelen Sarearen baitan, formakuntza saioak abian dira. Azkoitian izan da lehen saioa, azaroaren 7an eta bertan, urmaeletarako baliagarri izango diren Ikas-egoerak sortzen hasi gara etapaka eta zonaldeka banatutako talde txikietan. Gaurko saioak jarraipena izango du hurrengo urtarrilaren 23an.
Ikusi zer duten esateko Albert Montorik eta Cristina Cabrerak eskolan urmaela izatearen inguruan. El Prat de Llobregat-eko Salvador Dalí institutuan 1996 urtean egin zuten urmaelaren erabilera didaktikoa nola egin duten eta ekarri dituen abantailak goraipatzen dituzte.
Zepadiko putzuak izan ziren Eskoletako Urmaelen Sarean sorturiko lehenak. Ereñotzuko Txirrita Eskolako umeek, gurasoek, irakasleek eta auzotarrek auzolanean sortu zituzten 3 urmaelak 2013an. Egun, herritar askok bisitatzen duen biodibertsitate handiko eremua da Zepadi, eta era berean, Ereñotzuko ikasleentzat laborategi natural aparta.
Zepadiko putzuak egin ostean, bertako fauna ikertzeko proiektu txiki bat sortu zen. Irudian dituzue auzolanean egindako urmaelei esker egun Zepadiko putzuetan aurki daitezkeen animaliak.