Eskoletako Urmaelen Sarea

"Putzuak sortzea naturari justizia egitea da."

Editorea: Aranzadi ZEko Herpetologia Saila

2026-02-09

Egilea(k):

Mikel Garcia Idiakez

Eneritz Arzallus Alustiza

Manex Moreno Uharte

ARGIA

ARGIA: Putzua testu-liburu

Zaldibiako Lardizabal eskolan, ikastetxeko hezkuntza curriculumean dute txertatuta urmaelaren erabilera didaktikoa. Baina zer egiten dute eta zer ikasten duteikasleek putzuan? Bertatik bertara ezagutzeko aukera izan dugu.

Gidoia: Mikel Garcia Idiakez
Kamerak: Manex Moreno (ARGIA), Beñat Iturrioz eta Leire Egaña (BIRA Produkzioak)
Soinu Teknikaria: Iñigo Etxarri
Soinu posprodukzioa: Manex Moreno
Edizioa: Eneritz Arzallus (ARGIA)
Ilustrazioa: Adur Larrea
Sintonia: Gorka Minus eta Manex Moreno
Grafismoa: Maialan Arana
Produkzioa: ARGIA
Eskerrak: Zaldibiako Lardizabal ikastetxea

Urmaelen erabilera didaktikorako 2.ekimena: Hezeguneen Nazioarteko eguna (otsailak 2)

Erran.eus / Ttipi-ttapa

Xorroxin irratia

Eskolaren osagarri Amaiurko urmaela - Baztan - Erran.eusOtsailaren 2an Hezeguneen Nazioarteko Eguna izanen dela eta,  urmaelaren inguruan  Amaiurko eskolan egiten ari diren lanaz solasean aritu gara Nora Salbotx irakaslearekin.

Kronika.eus

Landaberri

34:00-40:30 minutu tartean

Landaketarako zuhaitzak Abetxukon eta Ormolako hezegunea MurikunHazien Sareko Joseba Ibargurengoiti eta Aranzadi Zientzia Elkarteko Jon Garin.

Urmaelen erabilera didaktikorako hiru ekimen 2025-2026 ikasturtean

URRIA-URTARRILA: baso-igel gorria

Euskal Herriko anfibio espezie gehienak udaberri udaran ugaltzen dira, baina bada salbuespen bat, baso-igel gorria. Espezie hau udazken-neguan ugaltzen da. Anima zaitez erronkan parte hartzera, Hiru galdera hauek erantzunez.

Behatu al dituzue baso-igel gorriaren erruteak zuen eskolako urmaelean?
Noiz behatu zenuten lehen errutea?
Zenbat errute zenbatu dituzue urmaelean?

Informazio osagarria lotura honetan aurki dezakezue.

Eskoletako Urmaelen Sarea: Tailerrak martxan

Eskoletako Urmaelen Sarearen baitan, formakuntza saioak abian dira. Azkoitian izan da lehen saioa, azaroaren 7an eta bertan, urmaeletarako baliagarri izango diren Ikas-egoerak sortzen hasi gara etapaka eta zonaldeka banatutako talde txikietan. Gaurko saioak jarraipena izango du hurrengo urtarrilaren 23an.

Eskoletako Urmaelen Sarea (EUS) osatzen duten urmaelen mapa interaktiboa

Urmaelak eskolan: aurrekariak

Ikusi zer duten esateko Albert Montorik eta Cristina Cabrerak eskolan urmaela izatearen inguruan. El Prat de Llobregat-eko Salvador Dalí institutuan 1996 urtean egin zuten urmaelaren erabilera didaktikoa nola egin duten eta ekarri dituen abantailak goraipatzen dituzte.

SalvadorDaliHabitat acuatico.mp4

Eskoletako Urmaelen Sareko lehenengo putzuak: Zepadi

Zepadiko putzuak izan ziren Eskoletako Urmaelen Sarean sorturiko lehenak. Ereñotzuko Txirrita Eskolako umeek, gurasoek, irakasleek eta auzotarrek auzolanean sortu zituzten 3 urmaelak 2013an. Egun, herritar askok bisitatzen duen biodibertsitate handiko eremua da Zepadi, eta era berean, Ereñotzuko ikasleentzat laborategi natural aparta.

Urmaelek fauna erakartzen dute

Zepadiko putzuak egin ostean, bertako fauna ikertzeko proiektu txiki bat sortu zen. Irudian dituzue auzolanean egindako urmaelei esker egun Zepadiko putzuetan aurki daitezkeen animaliak.